Dependency Inversion Prensibi(DIP) — SOLID

Sınıflar arası bağımlılığın en aza indirgenmesini öneren prensiptir. Alt sınıfta yapılan değişiklikler üst sınıfları etkilememelidir.

Dependency Inversion Yazılım Prensibi

Dependency Inversion (Bağımlılığın Tersine Çevrilmesi), kısaca sınıflar arası bağımlılıkların minimal seviyeye indirgenmesi ve bağımlılıkların sınıflar ile değil arayüzler (interface) ile kurulması gerektiğine dayanır. Yani amacımız soyutlamaları detaylara değil aksine detayları soyutlamalarımıza bağlı olmasıdır.

Yüksek seviyeli modüller, düşük seviyeli modüllere bağlı olmamalıdır. Her ikisi de soyutlamalara bağlı olmalıdır.

Robert C.Martin (Uncle Bob)

Dependency Inversion, bu dizide tartıştığımız beşinci ve son tasarım prensibidir. Dikkat ediyorsanız tüm prensiplerimiz aynı mantığı taşıyor değil mi ? Amacımız projelerdeki maliyeti düşürmek, sonradan eklemeleri kolaylaştırmak, okunabilirliği ve esnekliği arttırmaktır.

High-Level Class > Abstraction Layer > Low-Level Class

Bu kadar üst alt yeter. Hadi yine bir örnek ile konuyu pekiştirelim.
Örneğimiz yemek üzerine olsun, gece olunca çok acıkıyorum 😅

public class Kebab{    public void PrepareKebap(bool hotSpice){      // Prepare Kebab    }}

Artık kebap hazırlayabiliyoruz. Sınıfımızı oluşturduk.

public class Lahmacun{    public void PrepareLahmacun(bool hotSpice){      // Prepare Lahmacun    }}

Menüye bir efsaneyi daha ekledik, olsada yesek (:

public class Restaurant{      public void Prepare(){      Kebab kebab = new Kebab();      Lahmacun lahmacun = new Lahmacun();      kebab.PrepareKebapb(true);      lahmacun.PrepareLahmacun(false);    }}

İyi kötü bir restoranımız var ama sanki bir şeyler yanlış değil mi ? Restoranımız yemeklere bağımlı bir halde, kendisi yüksek seviyeli fakat yemeklerde bir değişiklik yaparsak etkilenecektir. Yani menümüzü değiştirirsek restoran sınıfımızda değişiklik yapmak zorundayız 😢
Bu durum Dependency Inversion Prensibi’ne aykırıdır dostlarım.

Üst sınıf, alt sınıfa bağlıdır.

Ne yapmalıyız ?

Tabi ki bağımlılığı ortadan kaldırmak için bir soyutlama yapmamız gerekli. Hemen bir interface oluşturuyoruz.

public interface IFood{    void Prepare(bool hotSpice);}

Kebap sınıfımıza implement edelim.

public class Kebab : IFood{    public void Prepare(bool hotSpice)    {        PrepareKebab(hotSpice);    }    public void PrepareKebab(bool hotSpice)    {        // Prepare Kebab    }}

Aynı şekilde Lahmacun sınıfımıza uyguluyoruz.

public class Lahmacun : IFood{    public void Prepare(bool hotSpice)    {        PrepareLahmacun(hotSpice);    }    public void PrepareLahmacun(bool hotSpice)    {        // Prepare Lahmacun    }}

Restoran sınıfımızıda buna uyarlayıp, bitiriyoruz.

 public class Restaurant {     private IFood _food;     public Restaurant(IFood food){         _food = food;     }          public void Prepare(bool hotSpice){         _food.Prepare(hotSpice);     } }

İşte Bu Kadar! Neler Yaptık ?

Üst seviye sınıfımızın alt ile olan doğrudan bağlantısını kestik.
Interface kullanarak soyut katman oluşturduk.
Bağımlılığı ayrıştırıp, DIP’e uygun hale getirdik.
Kodu tekrar kullanılabilir yapıp, esnekliği artırdık.

Interface ile soyutlaştırarak, üst seviyeli sınıfın bağımlılığını tersine çevirdik.

Yararlı Ek Bilgi

Dostlarım bazen terimler kafa karıştırıcı olabiliyor. Araştırma yaparken bende çokca buna maruz kalıyorum. O yüzden güzel bir ek bilgi ihtiyacı hissettim.

Bağımlılık Savaşcıları — IOC vs DI vs DIP

Yukarıdaki terimler birbirine çok yakın olsalar bile birbirlerinden farklıdırlar. Merak edenlere güzel ve açıklayıcı bir kaynak bırakıyorum. Martin Fowler’in DIP in the Wild makalesine mutlaka göz gezdirin.

DI(Dependency Injection) nesnenin nasıl bağımlılık kazandığı ile ilgilidir. Dışarıdan bir bağımlılık sağlanıyorsa, sistem DI kullanıyor demektir.
IOC(Inversion of Control) kodu kim çağırıyor bununla ilgilidir. Eğer kodumuz bir call başlatırsa, bu IoC değildir.
DIP(Dependency Inversion) kodun çağırdığı şeye gönderdiği mesajlardaki soyutlama düzeyi ile ilgilidir.

DIP Neyle? > DI Nasıl? > IoC Kimle? — Bu kadar basit değil arkadaşlar 😄

ÖZET

Dependency Inversion Prensibi’ni bazen ihlal edebiliyoruz fakat bunu yapmak kodların bağlılığını aşırı artırabilir, sonuç olarak kodun bakımı zorlaşır, okunamaz ve kırılgan bir yapı haline gelir.